السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
85
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
مراد از صفاياى غنايم ، بهترينهاى آن است ؛ از اسب اصيل گرفته تا لباس گران قيمت و كنيز زيبا 3 و مراد از صفاياى اموال پادشاهان كه مقابل قطايع ( - - ) قطايع ) به كار مىرود ، اموال منقولِ با ارزش پادشاهان است . 4 از احكام آن در باب انفال سخن گفتهاند . صفاياى غنائم : صفاياى غنايم از آنِ رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و پس از ايشان از آنِ امام عليه السّلام است كه پيش از تقسيم غنايم از آنها جدا مىشود . 5 صفاياى غنايم از انفال ( - - ) انفال ) شمرده شده است . 6 بر اين امر ادعاى اجماع شده است . 7 ليكن برخى آن را از انفال ندانستهاند . 8 آيا دخول صفاياى غنايم در ملك امام عليه السّلام منوط به گزينش و اختيار ايشان است و در نتيجه قبل از گزينش در ملك امام عليه السّلام داخل نمىشود و در صورت برنگزيدن ، جزء غنايم خواهد بود و محكوم به حكم آنها است يا صفاياى غنايم بهطور قهرى داخل در ملك امام عليه السّلام مىشود و نيازى به گزينش آن نيست ؟ دو احتمال مطرح است . ظاهر كلمات گروهى احتمال نخست است . 9 برخى به احتمال دوم تصريح كردهاند . 10 بنابر احتمال دوم ، آيا ميزان ، وجود اشياى برگزيده و بهترينها به خودى خود است يا بايد در مقايسه با غنايم بهترين باشد ، هرچند فى نفسه در نوع خود بهترين نباشد ؟ دو احتمال ذكر شده است . برخى احتمال نخست را قوى دانستهاند . 11 بنابر احتمال نخست ( توقف ملكيت صفايا بر گزينش امام عليه السّلام ) آيا جواز گرفتن ، اختصاص به صورتى دارد كه در ميان غنايم ، اشياى برگزيده و بهترى باشد يا نه ؟ دو احتمال مطرح است . برخى احتمال نخست را بعيد ندانستهاند . 12 بسيارى از فقها متعرض اين احتمالات نشدهاند ؛ زيرا فايدهء مهمى بر آن مترتب نمىشود ؛ چنان كه در همهء موارد بيان تكليف امام عليه السّلام - كه خود مرجع بيان احكام مىباشد - اين گونه است . 13 بلكه به تصريح برخى ، پرداختن به اين گونه مباحث سزاوار نيست . 14